📚ONA TILI — MILLAT RUHI.🌿 O‘ZBEKISTON FILOLOGLARI🕊 — Telegram kanal

Baxt haqida ballada!

Shundan buyon menga bu dunyo bir pul! 
Nomard g‘alvalari berolmas ozor.
Yuragim erta-kech she’r bilan mashg‘ul –
Baxtni uchratganman! Nima g‘amim bor!

Usmon Azim

"Qaqnus"

https://t.me/ona_tilim_millat_ruhi

Masnu’ she’r

«Masnu’» – arabcha san’atli, sersan’at degani. Ham gorizantal, ham vertikal tomonidan o‘qish mumkin bo‘lgan she’r.
U murabba’ (to‘rtburchak), musoviyat tarafayn (ikki tomoni ham teng) degan atamalar bilan ham yuritiladi.

Yetti meni o‘lturgali oxir hijron

O‘lturgali qo‘yma meni qutqar ey jon

Oxir meni qutqar bu firoq asru yomon

Hijron ey jon asru yomon oh-u fig‘on


Tishing(1) dur(2), labing(3) marjon(4), xading(5) gul(6), xating(7) rayhon(8),

Yuzung(9) xur(10), soching(11) anbar(12), so‘zung(13) mul(14), menging(15) mo‘lton(16).


Mo‘lton(16) menging(15) , so‘zing(14) mul(13), anbar(12) soching(11), yuzung(10) hur(9),

Rayhon(8), xating(7), xading(6) gul(5), marjon(4) labing(3), tishing(2) dur(1).

Bu yerda birinchi misradagi so‘zlar oxirgi misrada o‘rinlarini deyarli to‘la tarzda almashtirgan holda takrorlangan.
Faqat tishing dur va xating gul takrorlarini tashkil etuvchi so‘zlarning o‘rni almashmay qolgan, xolos. Ikkinchi va uchinchi misralarda ham shu usul mavjud. Bularning barchasi Bobur mahoratining naqadar balandligining ko‘rsatkichlari bo‘la oladi.

https://t.me/ona_tilim_millat_ruhi

Husni ortar yuzda zulfin anbar afshon aylagach,
Sham’ ravshanroq bo‘lur torin parishon aylagach.

Yuzni gullardin bezabmu bizni qurbon aylading,
Yo yuzungga tegdi qonlar bizni qurbon aylagach?

Tiyg‘ ila paykonlaring yetti ko‘ngul bo‘lg‘och xarob,
Suv quyub tuxm ekting, ul kishvarni vayron aylagach.

Qon emaskim yopti gulgun hulla jannat xozini,
Ishq maqtulin shahid aylarda uryon aylagach

Oshkor aylab yuzin ko‘zumni hayron ayladi,
Yoshurun oldi ko‘ngul ko‘zumni hayron aylagach.

Jong‘a qo‘yg‘ach naqdi ishqing qildi ko‘nglumni halok,
O‘lturur mahramni sulton ganj pinhon aylagach.

Ey Navoiy, ishq agar ko‘nglungni majruh etmadi,
Bas nedurkim, qon kelur og‘zingdin afg‘on aylagach?!

​ Nimaning bolasi nima deb ataladi?

Aziz o‘quvchilarim, bilib qo‘yaylik-a!!!

1. Tuyaning bolasi "boʻtaloq". Arablarda tuya 500 dan ortiq nom (maʼnodosh) bilan ataladi. "Gʻalati" degan soʻz tuyadan olingan. Aniqrogʻi, tuyaning aʼzosidan olingan.

2. Kiyik va ohuning bolasi "quralay".

3. Otning bolasi "qulun". Yana yoshiga qarab "toychoq", "gʻoʻnon", "doʻnon", "pishti" deb atalishi mumkin. Otning erkagi — "aygʻir", urgʻochisi — "baytal", tuqqani va boʻgʻozi — "biya" deyiladi. Eng qarisi "qirchangʻi" deyiladi.

4. Sigirning bolasi "buzoq". Yana bir yoshga toʻlgandan keyin — "tana", urgʻochisi — "gʻunajin". Erkagi — "buqa", axta qilingani — "novvos" yoki "hoʻkiz".

5. Echkining bolasi "uloq". Echkining erkagi — "taka". Bichilgani "serka".

6. Qoʻyning bolasi "qoʻzichoq". Erkagi — "qoʻchqor", urgʻochisi — "sovliq.

7. Itning bolasi "kuchuk". Itning urgʻochisi — "qanjiq" deyiladi.

8. Eshakning bolasi "kudung" va "xoʻtik". Balogʻatga yetgan erkagi — "xangi" deyiladi. Ot va eshakdan chatishtirilgani "xachir" deyiladi. Lekin xachir nasl qoldirmaydi. Eshakning boʻynida qora chiziqli qitigʻi bor — "xala" deb nomlanadi. Oʻsha xalaga teginib eshakni tezlatish uchun ishlatiladigan choʻpni "xalachoʻp" deyiladi.

9. Mushukning bolasi "xumpar", balogʻatga yetganlari "mov" deyiladi.

10. Tovuqning bolasi "joʻja". Erkagi — "xoʻroz", urgʻochisi — "makiyon". Bir yoshga yetgandan keyin tullaydi (yaʼni pat tashlaydi), shuning uchun "tullak" deyiladi. Panjalari tepasida ortiqcha panja — pix boʻladi. Agar qichqirsa (xoʻrozga nisbatan) va pixi yorma boʻlgan boʻlsa, yaʼni "pixini yorgan" xoʻroz balogʻatga yetgan hisoblanadi.

11. Qushning bolasi "polapon".

12. Baliqning tuxumi va pardadagi bolasi "uvildiriq".

13. Qurbaqaning bolasi "itbaliq".

14. Choʻchqaning bolasi "jish". Yovvoyisi — "toʻngʻiz". Choʻchqaning nari, yaʼni erkagi — "qobon", urgʻochisi — "megajin".

Бошқаларга  УЛАШИНГ
══════════════

Kanalga obuna bo'lish:
@ONA_TILIM_MILLAT_RUHI

6-sinf Ona tili "Sayyohlarga gidlik qilsam-chi?" mavzusi uchun oʻqituvchi kitobi (oʻqituvchi uchun qaydlar).

Baʼzi oʻrinlarda topshiriqlarning javobi berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababga koʻra, faylni oʻquvchilar koʻrmasligi maqsadga muvofiq.

DIQQAT!!! Ushbu manba tasdiqlanmagan, norasmiy hisoblanadi. Rasmiy manbani rasmiy kanallar orqali olishingiz mumkin. Ushbu manbada texnik kamchiliklar boʻlishi mumkin.

birgap

Kanalimizga a'zo bo‘ling!
 @ONA_TILIM_MILLAT_RUHI

6-sinf Ona tili “Hadislar hikmati” mavzusi uchun oʻqituvchi kitobi (oʻqituvchi uchun qaydlar).

Baʼzi oʻrinlarda topshiriqlarning javobi berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababga koʻra, faylni oʻquvchilar koʻrmasligi maqsadga muvofiq.

birgap

Kanalimizga a'zo bo‘ling!
 @ONA_TILIM_MILLAT_RUHI

7-sinf Ona tili “Yozuvchi boʻlish osonmi?” mavzusi uchun oʻqituvchi kitobi (oʻqituvchi uchun qaydlar).

Baʼzi oʻrinlarda topshiriqlarning javobi berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababga koʻra, faylni oʻquvchilar koʻrmasligi maqsadga muvofiq.

birgap

Kanalimizga a'zo bo‘ling!
 @ONA_TILIM_MILLAT_RUHI

Raviy va radif haqida maʼlumot


Raviy - qofiyadagi asosini tashkil etuvchi tovush

Aruz vaznida raviy harfi qofiyada takrorlanib kelishi shart
Tub so'z oxirida ,yasama so'zlarda negiz so'nggida keluvchi cho'ziq undosh ,ba'zan unli harfdir.


Uvaysiyning

Anor chistonida :
nishon, makon, qon- N tovushi raviyni hosil qilgan .

"Yong'oq " chistonida :
boshida , qoshida - sh tovushi


Qofiya raviy bilan tugasa :muqayyad qofiya ;

Bazm , razm ...
Qofiya raviydan so'ng davom etsa : mutlaq qofiya hisoblanadi
boshi da ,qoshi- da kabi

Radif- qofiyadan so'ng takrorlanuvchi so'z


Masalan : "Uyvaysiyman " g'azalida uvaysiyman sozi - radif.
Norboyeva Shirina

Kanalimizga a'zo bo‘ling
@ona_tilim_millat_ruhi

5-sinf ona tili o'qituvchi kitobi
Yangi darslik bo'yicha

https://t.me/ONA_TILIM_MILLAT_RUHI