RESPUBLIKA FILOLOGLARI — Telegram kanal

8-sinf Ona tili darsligidagi audiolar uchun havolalar ro'yxati
1. Vatan. 1-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

2. Vatan (davomi) 2-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

3.Odamiylikning eng oliy mezoni. 3-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

4. Sun'iy tillar 4-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

5.Samolyot qachon yaratilgan. 5-raqamda . https://qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

6. Kasb tanlashda nimalarga e'tibor qaratish kerak? 6-raqamda https://qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

7. Ona tulki. 7-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

8. Gilamdo'zlik tarixidan 8-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

9. Umrni uzaytiradigan 4ta sport turi. 9-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

10. Vijdon kerakdir insonga. 10-raqamda.qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

11. Parvoz qilgan orzular 11-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

12.Takrorlash uchun topshiriqlar. 12-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

13. O'zbek tilining izohli lug'at 13-raqamda qr.rtmuzedu.uz/8/ona_t/ozbek

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

Ona tili |O`qituvchi kitobi (11-sinf)

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

Ona tili 6-sinf o‘qituvchi kitobi 2022

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

O‘qituvchi kitobi 7-sinf
Adabiyot 2022-yil

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

Ona tili 10-sinf o‘qituvchi kitobi 2022

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

6-sinf Ona tili fanidan tayyorlangan audio matn

Miniatyura – mo‘jaz surat 177-bet

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

Tashbeh

Tashbeh san’ati unsurlari to‘rttadir:
1. Mushabbih(O'xshamish) – nima o‘xshatilgan bo‘lsa, o‘sha narsa yoki tushuncha.
2. Mushabbihun bih(O'xshatilmish) – nimaga o‘xshatilgan bo‘lsa, o‘sha narsa yoki tushuncha.
3. Vajhi shabih(Asos) – mushabbih bilan mushabbihun bih orasidagi munosabat.
4. Vositayi tashbih(Vosita) – o‘xshatilish belgisi.
Misol: Odamgarchiliging(1) saxovatda(3) otangniki(2) singari(4)dir.
Mutlaq tashbeh:
1. Qolibmu ekin bir aningdek kishi –
Ki, qilsam ruju’ anga mulk ishi?
Mazmuni: Shunday bir kishi qolibdimi, unga saltanat ishlarini topshirsam.

Tashbehi muqayyad:
2. Eshittimki, bir turfa barno edi,
Yuzi dilkash-u qaddi ra’no edi.

Kinoya tashbeh:
3. Kulub dedi sohibdil: ” Ey bulhavas,
Emasmu edi tajribang muncha bas? ”

Fazliddin O'taganov

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

Tanosub 

Sheʻr baytlarida bir-biriga bogʻliq va bir-biriga yaqin tushunchalarni anglatuvchi soʻzlarni qoʻllash sanʻati.


Misol uchun quyidagi baytni keltirish mumkin:

Chaqilgʻoch barqi ishqi jovidoniy,
Yetishgach bir sharar kul aylar oni.

Barq (chaqmoq), sharar (uchqun), kul bir-biriga bogʻliq, biri ikkinchisini taqozo qiluvchi tushunchalar.
Undan oldindi baytda harorat, xas, oʻt soʻzlari kelgan edi. Yaʻni majoziy ishq oshiqni gʻamga soladi, ishq harorati uning tanini qovjiratib xashakka aylantiradi. Shunda ilohiy ishq chaqmogʻi chaqiladi-yu, undan tushgan uchqun oshiq tanini yondirib, kul qiladi. Bu yerdagi maʻnodosh soʻzlar oʻzining ichki tartibiga ham ega.

Yana boshqa misollar:

Zuljing cheriki jamol mulkin
Oldi koʻzung ittifoqi birla.
(Atoiy)
                        

Uzun sochingdin uzmasmen koʻngulni,
Ayoqing qanda boʻlsa boshim anda. (Atoiy)

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

6-sinf Ona tili "Peshtoqdagi bitiklar" hamda "Minorayi Kalon" mavzusi uchun oʻqituvchi kitobi (oʻqituvchi uchun qaydlar).

Baʼzi oʻrinlarda topshiriqlarning javobi berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababga koʻra, faylni oʻquvchilar koʻrmasligi maqsadga muvofiq.

DIQQAT!!! Ushbu manba tasdiqlanmagan, norasmiy hisoblanadi. Rasmiy manbani rasmiy kanallar orqali olishingiz mumkin. Ushbu manbada texnik kamchiliklar boʻlishi mumkin.

birgap

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

#audiomatn

Sinf: 7
Darslik: Ona tili
Mavzu: Elektromobil
Nom: Syurpriz
Bet: 115

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

7-sinf yangi o‘zbek tili darligi uchun metodik qo‘llanma

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

10-sinf Oʻzbek tili darsligi uchun tayyorlangan audio matn

Tabobat.
Tabobat.

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

7-sinf Ona tili “Bobomning pensiyasi” mavzusi uchun oʻqituvchi kitobi (oʻqituvchi uchun qaydlar).

Baʼzi oʻrinlarda topshiriqlarning javobi berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababga koʻra, faylni oʻquvchilar koʻrmasligi maqsadga muvofiq.

birgap

Kanalimizga a'zo bo‘ling!
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

#ona_vaqti

ISMLARNING MUNOSABAT SHAKLLARI
Egalik qo‘shimchasi
Kelishik qo‘shimchasi
Bog‘lama

Egalik shakllari: Ot va otlashgan so‘zlarga qo‘shilib, asos qismda ifodalangan narsa, belgi-xususiyat,
harakat-holatlarning uch shaxsdan biriga qarashliligini bildirgan shakllar tizimi egalik qo‘shimchalari hisoblanadi
BIRLIK
KO‘PLIK
I shaxs
-m
-im
-miz
-imiz
II shaxs
-ng
-ing
-ngiz
-ingiz
III shaxs
-si
-i
-si
-(lar)i

Egalik qo‘shimchasini olgan so‘z o‘zidan oldingi so‘z tarkibida qaratqich
kelishigini talab qiladi.
Mening kitobim, sizning o‘quvchingiz

Egalik shaklidagi so‘z qaratqichning qaralmishi sanaladi va qarashlilikni ifodalaydi.
Ayrim so‘zlarda egalik qo‘shimchasi qarashlilikni ifodalamaydi.

1.Ravishlar tarkibida: kechasi, kunduzi
2.Viloyat, shahar, tuman, korxona, muassasa, darslik nomlarida
Orol dengizi, Bobur bog‘i, Ozodlik xiyoboni, o‘qish kitobi, Farg‘ona viloyati
Yuqoridagi so‘zlar tarkibidagi egalik qo‘shimchalari hech qanday qarashlilik ma’nosini ifodalamaydi. Ular xoslik, umumdan ajratilganlik ma’nosini ifodalaydi. Shuning uchun bunday birikmalarda oldingi qism qaratqich kelishigida qo‘llanilmaydi.

Sifatdosh va harakat nomlari tarkibidagi egalik qo‘shimchalari harakat bajaruvchisining shaxsi va sonini bildiradi. Shuning uchun qaratqich kelishigini olgan shaxs bildiruvchi so‘zning qo‘llanishiga ko‘pincha ehtiyoj bo‘lmaydi.
Boqqaning ikki echki, O‘shqirganing yer tebratar.

Egalik qo‘shimchasi qo‘shilishi natijasida quyidagi fonetik o‘zgarishlar yuz berishi mumkin:

Tovush tushishi
shahar+i= shahri

Tovush almashinishi
qovoq+i=qovog‘i

Tovush ortishi:
parvo+im=parvoyim

Aynan bir kunni ifodalagan payt ravishlari egalik shaklini qabul qiladi.
Sentabrning ilk kechasi edi.

Ba’zan egalik qo‘shimchasi I-II shaxs ko‘pligida tushib qolishi mumkin.
Sizning ayvon, bizning ayvon emasmi

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

OTLARNING LUG'AVIY SHAKLLARI

Otlarning Lug'aviy shakllari funksional(vazifa) shakllar deb ham yuritiladi.
Ularga quyidagilar kiradi

1. Kichraytirish shakllari
• -cha: uy+cha, qiz+cha, qalam+cha
• -choq: qo'zi+choq, toy+choq;
• -chak: kelin+chak, tugun+chak;
• -ak: yo'l+ak;
• -a: uy+a.

2. Erkalash shakllari (Subyektiv munosabat shakllari)
• -jon: uka+jon, oyi+jon, buvi+jon, Po'lat+jon;
• -xon: Aziz+xon, Halima+xon, uka+xon
• -oy: kelin+oy, Salima+oy;
• -loq: bo'ta+loq;
• -aloq: qiz+aloq;
• -gina: uka+gina+m, opa+gina+m, qiz+gina;
• -boy: Haydar+boy, Shuhrat+boy, Karim+boy;
• -bek: Salim+bek, Aizz+bek, Nodir+bek;
• -toy: Olim+toy, Avaz+toy;
• -voy: Muhammad+voy, Jamshid+voy.

3. O'xshatish-qiyoslash shakli
• -day: opang+day, inson+day, qush+day;
• -dek: gul+dek, suv+dek, Vatan+dek.

4. Chegara shakli
• -gacha: kuz+gacha, maktab+gacha;
• -qacha: qishloq+qacha, Ming buloq+qacha;
• -kacha: Ko'kterak+kacha, ko'rik+kacha.

5. Qarashlilik shakli
• -niki: amakim+niki, xalq+niki.

6. Ko'plik shakli
• -lar: odam+lar, stul+lar, qoya+lar, chiroq+lar, yaproq+lar.

Diqqat!!! Ko'plik qo'shimchasi -lar I shaxs va II shaxsda egalik shakllaridan keyin qo'llanib, III shaxsda esa egalik shaklidan oldin qo'llanib, hurmatlash ma'nosini ifodalaydi.
I shaxs hurmatlash: opa+m+lar keldilar.
I shaxs ko'plik: opa+lar+im keldilar.
II shax hurmat: opa+ng+lar keldilar.
II shaxs ko'plik: opa+lar+ing keldilar.
III shaxs hurmat: opa+lar+i keldilar.
III shaxs hurmat: opa+lar+i keldilar.

Opalari keldilar. Ushbu gapda qo'llangan -lar qo'shimchasining ma'nosini nutq vaziyatiga qarab ikki xil talqin qilish mumkin:
1. Karimjonning opalari, ya'ni Yulduzxon aya keldilar. (hurmatlash ma'nosi)
2. Karimjonning opalari, ya'ni Yulduzxon va Sabohat aya keldilar. (ko'plik ma'nosi)



USHBU BERILGAN MA'LUMOTLARNI YOD OLING!!!

Manba: Muxtasar grammatika (Jasur Usmonov, Omonjon Normurodov)

Kanalimizga obuna bo‘ling!
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

QISQACHA MA'LUMOT

➪ gina, -kina, -qina qo‘shimchalari egalik shakllaridan oldin kelsa kichraytirish, kichkina so’zi bilan erkin almasha oladi.
• Qizginam - o’rmondan qo’ziqorin termoqda.

➪ -gina, -kina, -qina qo‘shimchalari egalik shakllaridan keyin kelganda, ta’kid yuklamasi ma’nolarni namoyon etadi va faqat so’zi bilan erkin almasha oladi.
• Qizimgina o’rmonda maymunjon terib kelmoqda.

➪ gina, -kina, -qina, -xon, -jon, -boy, -bek, -toy, -oy, -poshsha, -bibi, -nisa, -bonu ular subyektiv baho shakllarini ifodalaydi

10 - sinf ona tili darsligi


Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

YODLASH UCHUN!!!

Subyektiv baho ifodalovchi qo'shimchalar:
✓ Kichraytirish shakllari: -choq, -chak, -cha, -kay, -(a)loq. Masalan, uycha, toychoq, kelinchak, bolakay, qizaloq, bo'taloq.

✓ Erkalash shakllari: -jon, -xon, -oy, -boy, -bek, -toy, -gina, -poshsha, -bibi, -nisa, -bonu. Masalan, ukajon, akaxon, Unsinoy, Odilboy, Jamshidbek, o'g'iltoy, qizginam, Sultonposhsha, Aborbibi, Zebinisa, Mehinbonu.

Eslatma: yuqoridagi qo'shimchalar so'zlashuv, badiiy va publitsistik uslublarda qo'llanadi.

@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

7-sinf Oʻzbek tili darsligi uchun tayyorlangan audio matn (1-qism)

Maqsad bu ˗ harakat
Maqsad va harakat. 11-bet

Kanalga obuna bo'lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI

Biz kelib ketguvchi....

Biz kelib ketuvchi to’garak jahon
Na boshi ma’lum, na so’ngi ayon
Hech kimsa rostini aytib berolmas
Biz qaydan keldig-u ketarmiz qayon

Keksa yosh hayotga har kimki yetar
Hammasi izma-iz, birma-bir o’tar
Bu dunyo hech kimga qolmas abadiy
Ketdilar, ketamiz, kelishar, ketar

Umar Xayyom


Kanalga obuna bo‘lish:
@RESPUBLIKA_FILOLOGLARI