Фан ва табиат маркази. Лой ва қум хусусиятлари. Мақсад: лой | MAHORAT MAKTABI

Фан ва табиат маркази.

Лой ва қум хусусиятлари.

Мақсад: лой ва кум хусусиятларини ажрата олади, турли тузилмаларни куриши
мумкин.

Жихозлар ва материаллар: юк машиналари, кум, лаганда, сув, кум, гил, кум ҳавзаси,
иш тахтаси, хавзалари, челакча, кўлсочик ва туткичлар (фартуклар).

Фаолиятини олиб борилиши:
1, Мавзуни педагогнинг тушунтиришлари ёки тасвирларда намойиш килиш маҳорати;
2. Намуналарни кўрсатиш маҳорати;
3, Болалар томонидан амалий тажрибаларни ўтказиш ва уларнинг хусусиятларини
тавсифлаш,

4, Болаларнинг ишини муҳокама қилиш ва натижаларни маълум қилиш.

1-тажриба. Парчаланган қум.

Болалар майдончани куруқ кумдан баландлатиш учун тавсия этилади. Сиртдан бир.
бўёк устидан кумни сепинг. Қумга босмадан каламни олиб кўйинг. Қумнинг юзасига баъзи
оғир нарсаларни кўйинг (масалан, калит). Қумдаги объектдан чап қисмнинг чукурлигига
эътибор беринг. Энди сиз трайни силкитиб куйишингиз керак. Калит ва калам билан худди
шундай килинг. Чизилган кум каламчасида икки баробар чукур чўкиб кетади. Оғир нарсанинг
нусхаси таркок қумга қараганда, кумда сезиларли даражада фарқланади. Хулоса: тарқоқ, кум
сезиларли зичроқ, Ушбу хусусият курувчиларга яхши маълум.

2-тажриба. Лойнинг тузилиши ва хусусиятлари

1. Тарбиячи навбатма навбат болаларга тош ва лойни босиб кўришни таклиф килади ва
улар бармоқларнинг излари қаерда қолганини каерда қолмаганлигини аниклашади. Болалар.
шундай деб хулоса килишади: лойда излар қолган тошда эса йўк. Сабабларини болалар ўзлари.
тарбиячи билан биргаликда топадилар, лой юмшоқ, тош эса каттик. Тошдан ҳеч нарса ясаб
бўлмаслиги, лойни эса юмшоқлиги учун турли шаклларга келтириш мумкинлигини тушунади.
Қисмларга бўлиш мумкин эканлигини билиб олади.

2, Болалар кўлида тошлар, уларни ўрганиб олиб, оғирлиги, ҳажми,
каттиклик, бошкалар билан солиштирсак, Устоз, болаларни кўлларида тошларни эзиб ташлаш,
турли йўналишларда тортиб олиш, шаклларини ўзгартириш ва уларни кисмларга бўлишга
уринишни таклиф килади. Биргаликда тарбиячи билан болалар тош хусусиятларини
ойдинлик: Агар ажаблантирмасин мумкин эмас ҳеч нарса, чунки, каттик тош, у кисмларга
бўлиниши мумкин эмас,

3, Болалар кўлларидаги лойни олиб, уни эзиб ташлашади, уни турли йўналишларда
тортиб, кисмларга бўладилар. Ўкитувчи билан биргаликда болалар лой хусусиятларини
аниклаб беради: юмшоқ, у кисмларга бўлинади, шакллар ўзгариши мумкин, у ҳайкалтарош
бўлиши мумкин.

З-тажриба. Нима тезрок?

Болалар кумли шиша идишла сув куядилар; Кумнинг нима эканлигини муҳокама
килинг, сув каерда йўколганлигини кўрсатинг. Кейин худди шундай лойдан қилинган. Қандай
килиб лой сувни (жуда секин) сўриб олинг, барча сув сўрилиб бўладими. Хулоса: кум лойдан
кўра тезроқ сувни шимиб олади.

4-тажриба.

Болалар нам гилдан, сўнгра хўл кумдан "колбокслар", "симоллар" ва "колобокслар" ни
шакллантиради. Бироз вақт ўтгач, болалар натижаларни таккослашади. Лойдан: колбаса,тешик кулча ясайдилар бироздан сўнг
таққослайдилар бузилмади, шакли сакланиб колди, улар катъий ва мустаҳкам
бўлиб, кумдан куритилиб, чўкди. Ўкитувчи билан биргаликда болалар шундай дейишади: лой
каттик, кучли, шаклини саклаб колади ва кум бундай хусусиятга эга эмас.

http://t.me/MTT_xodimlariga